Yunanistan’da oturma izni almanın zor kısmı belgeleri toplamak değil, sıranın nasıl işlediğini bilmek. Başvuru tek bir masada bitmiyor; randevu, dosya teslimi, biyometrik veri ve kart teslimi ayrı adımlar ve her birinin kendi takvimi var. Bu yazı süreci sırasıyla anlatıyor, hangi adımda hangi belgenin elinize geçtiğini ve o belgenin size ne hak verdiğini yazıyor.
Başvuru hangi kanaldan yapılıyor
Yürürlükteki çerçeve 5038/2023 sayılı Göç Kanunu. Kanun 31 Mart 2024’te yürürlüğe girdi ve önceki 4251/2014’ün yerini aldı. Başvurular Göç ve İltica Bakanlığı ile ademi merkezi yönetimlerin göç birimlerine yapılıyor; randevu ve durum sorgulama gibi işlemler bakanlığın kendi uygulama portalı ve gov.gr üzerinden yürüyor.
Kategori burada belirleyici. Yatırım yoluyla oturma izninde dosyayı çoğunlukla avukat vekaletle takip ediyor, öğrenci ve çalışma izinlerinde başvuru sahibinin kendisi gidiyor, insani nedenler gibi bazı başlıklarda randevu doğrudan e-posta ile veriliyor. Hangi kategoride olduğunuzu bilmeden randevu aramak, yanlış kuyrukta beklemek anlamına geliyor.
Alındı belgesi: elinizdeki tek kâğıt bu olacak
Dosya eksiksiz teslim edildiğinde size alındı belgesi (βεβαίωση κατάθεσης) veriliyor. Kart basılana kadar aylarca elinizdeki tek resmi kâğıt bu ve pratikte üç şey yapıyor:
- Belge geçerli olduğu sürece ülkede yasal olarak kalırsınız.
- Yenileme başvurusunda, yenilenen iznin verdiği haklardan yararlanmaya devam edersiniz (çalışma hakkı dahil, iznin kendi kategorisine bağlı olarak).
- Geçerli pasaportla Yunanistan’a giriş ve çıkış yapabilirsiniz, ancak başka bir Schengen ülkesine seyahat edemezsiniz. Bu izin iç güvenlik makamlarının her yıl yenilediği süreli bir karara dayanıyor; yürürlükteki karar 2026 yılını kapsıyor.
Son madde en çok yanlış bilinen kural. Kart beklerken Almanya’ya ya da İtalya’ya uçmayı planlayan biri, elindeki belgenin Schengen içi seyahat hakkı vermediğini havaalanında öğreniyor. Türkiye ile Yunanistan arasındaki gidiş dönüşte engel yok; sınır kapılarının işleyişi için sınır kapıları rehberine bakabilirsiniz.
Harçlar: hangi kategori kaç euro
Harçlar elektronik pul (e-paravolo) ile ödeniyor ve her kategorinin kendi kodu var. Kart bedeli harçtan ayrı ve herkesten alınıyor.
| Kalem | Tutar | Not |
|---|---|---|
| Kart bedeli (kod 2119) | 16 euro | Harçtan muaf olanlar dahil herkes öder |
| Harç kodu 2106 | 100 euro | Kartın yeniden basımı (kayıp, çalıntı, hasar) |
| Harç kodu 2107 | 150 euro | Yaygın kullanılan bant |
| Harç kodu 2108 | 300 euro | |
| Harç kodu 2109 | 450 euro | |
| Harç kodu 2110 / 2111 | 900 / 1.000 euro | |
| Harç kodu 2112 | 2.000 euro | Yatırımcı kategorisi |
Tutarı siz seçmiyorsunuz, kategoriniz belirliyor. Yanlış kodla pul kesildiğinde dosya eksik sayılıyor ve randevu tekrar alınıyor. Bu, sürecin en sık tekrarlanan hatası.
Biyometrik veri ve kart teslimi
Dosya kabul edildikten sonra parmak izi ve fotoğraf için ayrı bir randevu veriliyor. Yeni kanun kartın fotoğrafını hem basılı hem JPEG2000 formatında dijital olarak istiyor. Kart hazır olduğunda teslim için yine randevu alınıyor; teslim randevusu gov.gr üzerinden elektronik olarak da düzenlenebiliyor.
Bekleme süresi kategoriye ve bölgeye göre değişiyor. Bakanlık birikmiş dosya sayısını düşürdüğünü açıklıyor, ancak yatırımcı dosyalarında bekleme bir yılı aşabiliyor. Bu yüzden takvimi kartın geleceği tarihe göre değil, alındı belgesinin geçerlilik süresine göre kurmak gerekiyor.
Kategoriye göre belgeler değişiyor
Ortak belgeler her dosyada aynı: pasaport, biyometrik fotoğraf, sağlık sigortası, harç makbuzu ve adres beyanı. Bunların üzerine kategori kendi belgesini ekliyor. Öğrenci dosyasında üniversite kabul yazısı ve kayıt belgesi isteniyor; çalışma izninde işveren tarafı ve iş sözleşmesi devreye giriyor; yatırım yoluyla başvuruda tapu, ödeme kanıtı ve vergi numarası dosyanın çekirdeğini oluşturuyor. Aile birleşiminde ise davet eden kişinin en az iki yıllık yasal ikameti ve asgari ücrete bağlı gelir eşiği aranıyor, karar süresi için Avrupa direktifinin üst sınırı dokuz ay.
Sağlık sigortası konusunda sık yapılan hata, seyahat sigortası poliçesiyle başvurmak. İstenen belge ikamet süresini kapsayan, Yunanistan’da geçerli bir poliçe. Özel sigorta seçenekleri sigorta yazısında, kamu sistemine erişim koşulları ESY yazısında anlatılıyor.
Beklerken çalışılabiliyor mu
Bu, başvuru sahiplerinin en çok sorduğu ikinci soru. Yenileme başvurusunda alındı belgesi, yenilenen iznin verdiği hakları koruyor; dolayısıyla önceki izin çalışma hakkı veriyorsa bu hak sürüyor. İlk başvurularda tablo kategoriye bağlı: şubat 2026’da yürürlüğe giren 5275/2026 sayılı kanun, oturma ve çalışma hakkını tek idari işlemde birleştiren AB tek izin düzenini Yunan hukukuna aktardı. Yatırımcı ve öğrenci kategorilerinde ise çalışma hakkı iznin kendi kapsamıyla sınırlı.
Çalışma izni yollarının tamamı ve kota sistemi çalışma izni yazısında duruyor.
Yenileme: iki ay kuralı
Yenileme başvurusu, iznin bitiş tarihinden en erken iki ay önce yapılabiliyor. Erken gitmek işe yaramıyor, geç kalmak ise izni boşluğa düşürüyor. Bitiş tarihinden sonra başvuru yapıldığında ülkede kalış statüsü kesintiye uğruyor ve dosya farklı bir işleme giriyor.
Gecikme rejimi de tanımlı: bitiş tarihinden sonraki üç ay içinde yapılan başvuru kabul ediliyor, gecikmenin her ayı için ayrıca harç isteniyor; üç ayı aşan başvuru mücbir sebep belgelenmedikçe reddediliyor. Yenilemede istenen belgeler ilk başvuruyla aynı değil; sağlık sigortası, gelir kanıtı ve adres beyanı güncelleniyor. Belgelerin tam listesi için gerekli belgeler yazısına, kategoriler arasındaki farklar için oturma izni yolları karşılaştırmasına bakın.
Süreci kısaltan üç davranış
Birincisi, vergi numarasını (AFM) ve banka hesabını başvurudan önce açmak. İkisi de dosyanın içinde geçiyor ve sonradan koşturmaca çıkarıyor; AFM yazısı bu adımı anlatıyor. İkincisi, sağlık sigortasını kategoriye uygun poliçeyle yapmak: seyahat sigortası kabul edilmiyor, ikamet amaçlı poliçe isteniyor. Üçüncüsü, adres değişikliğini bildirmek. Kart adrese tebliğ ediliyor ve bildirilmemiş adres, kaybolan randevu demek.
Sık sorulan sorular
Alındı belgesiyle Yunanistan’a giriş çıkış yapılabiliyor. Başka bir Schengen ülkesine seyahat için geçerli oturma kartı gerekiyor; alındı belgesi bu hakkı vermiyor.
Hayır. 16 euroluk kart bedeli ayrı bir kalem ve harçtan muaf olan başvuru sahiplerinden de alınıyor.
Vekaletle takip edilen kategorilerde evet. Biyometrik veri adımına ise başvuru sahibinin bizzat gitmesi gerekiyor, o adım vekaletle yürümüyor.
Her aile üyesi için ayrı dosya açılıyor, ancak başvurular ana dosyaya bağlanıyor ve kararlar birlikte veriliyor. Çocukların yaşı ve öğrenim durumu dosyanın kapsamını değiştiriyor.
Yenileme penceresi bitiş tarihinden iki ay öncesinde açılıyor. Süre dolduktan sonraki başvuru gecikmeli sayılıyor ve dosya ayrı bir değerlendirmeye giriyor; bu durumda idari para cezası ve statü kaybı riski doğuyor.
Başvuruyu tek bir güne sığdırmaya çalışmayın. Randevu, dosya, biyometri ve teslim ayrı adımlar; takvimi bu dört adıma göre kurup her adımın belgesini saklamak, süreci en kısa yoldan bitiriyor.
