Yunanistan’da oturma izni başvurularının çoğu reddedilmiyor, eksik belge yüzünden bekliyor. Dosya bir kez açıldıktan sonra eksik tamamlamak yeni bir randevu ve yeni bir bekleme demek. Bu yazı, Göç ve İltica Bakanlığı’nın duyurusuna göre 31 Mart 2024‘te yürürlüğe giren 5038/2023 sayılı yeni Göç Kanunu düzeninde her başvuruda ortak olan belgeleri, kategoriye göre değişen ekleri ve pratikte en çok takılan noktaları ayrı ayrı listeliyor.
Her kategoride ortak olan dosya
Hangi izin türüne başvurursanız başvurun, dosyanın çekirdeği aynı. Pasaportun kimlik sayfası ve geçerli vizeyi gösteren sayfaların kopyası, başvuru formu, sağlık sigortası kanıtı, harç dekontu ve fotoğraf. Fotoğrafta ayrıntı önemli: 5038/2023 sayılı kanunun 14. maddesine göre fotoğrafın hem basılı hem de dijital olarak verilmesi gerekiyor. Basılı fotoğraf Yunan pasaportlarıyla aynı teknik şartnameye tabi, dijital kopya ise JPEG2000 biçiminde CD ya da USB bellek üzerinde teslim ediliyor. Bu ayrıntı Türkiye’den giden başvurucuların en sık atladığı kalem, çünkü Türkiye’de biyometrik fotoğraf dijital olarak istenmiyor.
Kart harcı herkesten alınıyor, izin harcı alınmayabiliyor
İki ayrı ödeme var ve karıştırılıyor. Birincisi izin harcı: kategoriye göre değişiyor, e-paravolo sistemi üzerinden elektronik olarak yatırılıyor ve bazı kategorilerde (öğrenciler, reşit olmayanlar, bazı insani statüler) hiç alınmıyor. İkincisi kart bedeli: 16 euro. Bu tutar, kişi izin harcından muaf olsa bile istisnasız herkesten alınıyor ve biyometrik veri verme aşamasında elektronik ödeniyor. Yani harçtan muaf olmak kart bedelinden muaf olmak anlamına gelmiyor.
İzin harcının tutarı için tek bir rakam vermek doğru olmaz: kategori ve süreye göre değişiyor, yatırımcı izinlerinde dört haneli bandın üstüne çıkıyor, çalışma ve aile kategorilerinde üç haneli bantta kalıyor. Doğru tutar başvuru anında e-paravolo sisteminde ilgili harç koduyla görünüyor; ödeme yapılmadan önce kodun kategoriyle eşleştiği kontrol edilmeli, çünkü yanlış kodla yatırılan harç iade edilmiyor, yeniden yatırılıyor.
Biyometrik randevu ve mavi kâğıt
Dosya teslim edildikten sonra parmak izi ve fotoğraf için ayrı bir biyometri randevusu veriliyor. Randevular Göç ve İltica Bakanlığı’nın gov.gr üzerinden yürüyen elektronik sistemiyle sıraya bağlanıyor. Bu aşamada başvurucuya mavi belge (μπλε βεβαίωση) düzenleniyor: kart basılana kadar ülkede yasal kalışı kanıtlayan tek evrak bu. Mavi belge kalış hakkını gösteriyor, ancak seyahat belgesi değil; yurt dışına çıkıp dönmeyi planlayanların çıkış öncesi kendi kategorileri için durumu ayrıca teyit etmesi gerekiyor.
Yabancı belgelerde apostil ve resmi çeviri
Türkiye’den getirilen her resmi belge iki işlemden geçiyor: apostil şerhi ve Yunanca resmi çeviri. Apostil, belgenin düzenlendiği ülkedeki yetkili makamdan alınıyor; Türkiye’de bu yetki valilikler ve kaymakamlıklarda. Çeviri ise Yunanistan’ın tanıdığı bir çevirmen ya da avukat tarafından yapılmış olmalı. Sıralama önemli: önce apostil, sonra çeviri. Tersi yapıldığında çeviri apostilsiz bir belgeye dayandığı için dosya geri dönüyor.
Doğum belgesi, evlilik belgesi, adli sicil kaydı ve diploma bu kuralın kapsamında. Banka dekontları ve gelir belgeleri için genelde apostil aranmıyor, ama çeviri isteniyor.
Kategoriye göre değişen ekler
Ortak dosyanın üstüne her kategori kendi ek belgesini koyuyor. Aşağıdaki tablo hangi kategoride neyin belirleyici olduğunu gösteriyor.
| Kategori | Belirleyici ek belge | Kritik nokta |
|---|---|---|
| Çalışma (tek izin) | İşveren başvurusu ve iş sözleşmesi | Şubat 2026’da yürürlüğe giren 5275/2026 ile başvuru alındı belgesiyle işbaşı yapılabiliyor |
| Öğrenci | Kabul yazısı ve öğrenci belgesi | Harçtan muafiyet var, kart bedeli yine ödeniyor |
| Aile birleşimi | Sponsorun ikamet ve gelir kanıtı | Kural olarak iki yıllık yasal ikamet aranıyor, karar süresine AB direktifi dokuz ay üst sınır koyuyor |
| Mali bağımsız kişi | Düzenli gelir ve banka kayıtları | Yenilemede yılda 183 gün fiili kalış aranıyor |
| Yatırım yoluyla ikamet | Tapu ve ödeme belgeleri | Eşik bölgeye ve mülk kategorisine göre değişiyor |
Kategorilerin şartlarını ayrıntısıyla ele alan yazılar sitede ayrı ayrı duruyor: çalışma izni yolları, öğrenci oturma izni, aile birleşimi ve mali bağımsız kişi izni. Hangi yolun kime uyduğunu karşılaştıran genel tablo ise oturma izni yolları karşılaştırmasında.
Başvuru nereye yapılıyor
Süreç artık büyük ölçüde elektronik. Göç ve İltica Bakanlığı ilk başvuru, yenileme ve kart teslim randevularını kendi çevrimiçi platformu üzerinden yürütüyor; giriş gov.gr altyapısına bağlı. Dosyanın fiziksel teslimi ve biyometri ise ikamet edilen bölgenin göç müdürlüğünde yapılıyor. Bu ikili yapının pratik sonucu şu: randevu alınmadan gidilen bir müdürlükte dosya açılmıyor, randevu ise sistemdeki sıraya bağlı.
Türkiye’den başvuranların en sık düştüğü hata, avukat vekâleti olmadan işlemi uzaktan yürütmeye çalışmak. Vekâletle çalışıldığında dosya teslimi ve takibi avukat tarafından yapılabiliyor, ancak biyometri verisi kişiye özel: parmak izi ve fotoğraf için başvurucunun bizzat gitmesi gerekiyor.
Yenileme: en erken iki ay önce
Yenileme başvurusu izin süresi dolmadan yapılıyor ve sistemde bir alt sınır var: başvuru en erken bitiş tarihinden iki ay önce açılabiliyor. Bu pencere kaçırıldığında dosya kapanmıyor ama süre boşluğu doğuyor; boşluk, kesintisiz ikamet süresine dayanan uzun süreli ikamet ve vatandaşlık başvurularında sonradan sorun çıkarabiliyor.
Yenilemede istenen belgeler ilk başvurudakiyle aynı mantıkta, farkla: kategorinin şartını hâlâ taşıdığınızı gösteren güncel kanıt isteniyor. Çalışanda güncel sigorta dökümü, öğrencide devam belgesi, mali bağımsız kişide güncel gelir kaydı. Vatandaşlığa uzanan yolun kesintisiz ikamet şartı için vatandaşlık rehberine bakabilirsiniz.
Dosyayı bekleten dört ayrıntı
Uygulamada tekrar eden dört sorun var. Birincisi sağlık sigortası poliçesinin kapsamı: poliçenin Yunanistan’da geçerli olduğu ve hastane yatışını kapsadığı metinde açıkça yazmıyorsa kabul edilmiyor. İkincisi pasaport süresi: izin süresini karşılamayan pasaportla açılan dosya kısa süreli izinle sonuçlanabiliyor. Üçüncüsü adres kanıtı: kira sözleşmesinin vergi idaresine elektronik olarak bildirilmiş olması aranıyor, elden imzalanmış sözleşme tek başına yetmiyor. Dördüncüsü vergi numarası: birçok işlem AFM numarası olmadan ilerlemiyor.
Sık sorulan sorular
Bu tamamen kategoriye bağlı. Çalışma izni kategorisinde, 5275/2026 sonrası başvuru alındı belgesiyle işbaşı yapmak mümkün. Öğrenci ya da aile kategorisinde mavi belge kalış hakkı veriyor, çalışma hakkını doğrudan doğurmuyor.
Hayır. Apostil, belgeyi düzenleyen ülkenin yetkili makamından alınır. Türkiye’de düzenlenmiş bir doğum belgesinin apostili Türkiye’de alınır, Yunanistan’da alınamaz.
Ödeyeceksiniz. 16 euroluk kart bedeli, izin harcından muaf olan başvurucular dahil herkesten alınıyor ve biyometri aşamasında ödeniyor.
Kural olarak hayır, tamamlanması isteniyor. Sorun sürede: eksik tamamlama yeni bir randevu ve yeniden sıra beklemek anlamına geliyor, bu da mavi belgeyle geçen süreyi uzatıyor.
Dosyanızı hangi kategoriden açacağınıza karar vermediyseniz, önce yolların şartlarını karşılaştırın; belge listesi kategoriye göre şekilleniyor.
