Yunanistan’a arabayla giden ya da orada araç kiralayan herkesin sorduğu soru aynı: Türk ehliyeti geçer mi. Cevap ziyaretçi ile yerleşik için farklı. Kısa süreli ziyarette sorun çıkmıyor; ikamet başladığında ise Türkiye’nin ehliyet dönüştürme listelerinde bulunmaması belirleyici hale geliyor.
Ziyaretçi olarak araç kullanmak
Turistik ziyarette Türk sürücü belgesiyle araç kullanmak mümkün. Araç kiralama firmaları uygulamada pasaport, kredi kartı ve ehliyetin yanında sıklıkla uluslararası sürücü belgesi istiyor; belge ehliyetin yerine geçmiyor, onun çevirisi olarak işlev görüyor ve Türkiye’de otomobil kulüpleri üzerinden alınıyor.
Kiralamada yaş ve deneyim koşulları ayrıca uygulanıyor: firmaların çoğu alt yaş sınırını 21 ile 23 arasında tutuyor, 25 yaşın altındaki sürücüden günlük ek ücret alıyor ve ehliyetin en az bir yıllık olmasını arıyor. Ada ve kıyı bölgelerindeki uygulama günlük hayata dair diğer yazılarımızda olduğu gibi bölgeden bölgeye küçük farklar gösterebiliyor.
Yerleşince kural değişiyor
Yunanistan’da ikamet etmeye başlayan biri için ehliyet artık ziyaretçi belgesi sayılmıyor. Avrupa Birliği üyesi ülkelerin ehliyetleri doğrudan değiştirilebiliyor. Üçüncü ülke ehliyetlerinde ise Yunanistan yalnızca belirli ülkelerle sadeleştirilmiş bir dönüştürme uyguluyor: Amerika Birleşik Devletleri, Kanada, Avustralya, Japonya, Güney Afrika ve Güney Kore. Bu listedeki ehliyetler teorik ve direksiyon sınavı olmadan Yunan ehliyetine çevriliyor.
Türkiye bu listede yer almıyor. Dolayısıyla Yunanistan’a yerleşen bir Türk sürücü, ehliyetini doğrudan değiştiremiyor; Yunan ehliyeti almak için sınav sürecinden geçmesi gerekiyor. Bu, taşınma planı yapanların en sık geç fark ettiği kalemlerden biri.
185 gün kuralı
Ehliyet işlemlerinde belirleyici olan ikinci ölçüt ikamet süresi. Dönüştürme başvurularında belgenin, başvurudan en az 185 gün önce düzenlenmiş olması ve başvuru sahibinin Yunanistan’da normal ikametinin bulunması aranıyor. Normal ikamet, kişisel ve mesleki bağların bulunduğu yer olarak tanımlanıyor; oturma izni bu bağın en görünür belgesi.
Oturma izni sürecinin işleyişi başvuru yazısında, izin kategorileri arasındaki fark karşılaştırma yazısında anlatılıyor.
Dönüştürme dosyası ne istiyor
Ehliyet işlemleri ulaştırma müdürlüklerinde yürüyor ve dosyada dört başlık aranıyor: kimlik ve ikamet belgesi, mevcut ehliyetin resmi çevirisi, sağlık raporu ve harç makbuzu. Sağlık raporu iki hekimden alınıyor: göz ve pratisyen. Ehliyetin yabancı dildeki aslı da ibraz ediliyor, çeviri tek başına yeterli olmuyor.
Süreçte en çok zaman alan adım randevu ve sınav takvimi. Yoğun dönemlerde teorik sınav ile direksiyon sınavı arasında haftalar geçebiliyor; bu yüzden ehliyet işini taşınmanın ilk aylarına almak, araçsız kalınan süreyi kısaltıyor.
Sınav süreci neyi kapsıyor
Yunan ehliyeti alma süreci sürücü kursuna kayıt, sağlık raporu, teorik sınav ve direksiyon sınavından oluşuyor. Teorik sınav Yunanca yapılıyor; bazı merkezlerde İngilizce seçenek bulunabiliyor, ancak bu il müdürlüğüne göre değişiyor. Dil hazırlığı olmayan adaylar için bu aşama süreci uzatan asıl kalem; Yunanca öğrenme seçenekleri dil yazısında ele alınıyor.
Uluslararası sürücü belgesi neyi çözüyor
Uluslararası sürücü belgesi bağımsız bir ehliyet değil, mevcut ehliyetin standart formatta çevirisi. Yanında her zaman asıl ehliyetin bulunması gerekiyor; tek başına ibraz edildiğinde geçersiz sayılıyor. Belge Türkiye’de otomobil kulüpleri üzerinden düzenleniyor ve süreli veriliyor.
Kiralama firmalarının bu belgeyi istemesinin sebebi hukuki değil pratik: sözleşme ve sigorta kaydında sürücü bilgilerinin Latin harfleriyle okunabilir olması gerekiyor. Trafik kontrolünde de aynı gerekçe geçerli; belge, memurun ehliyetteki bilgileri doğrulamasını hızlandırıyor.
Araç getirmek ayrı bir konu
Ehliyet ile aracın kendisi farklı düzenlemelere tabi. Türkiye plakalı bir aracın Yunanistan’da kalabileceği süre gümrük kurallarına bağlı; kalıcı yerleşimde araç ya ihraç ediliyor ya da vergileri ödenerek ülkeye kaydediliyor. Araçla giriş kuralları, zorunlu ekipman ve cezalar zorunlu ekipman yazısında, sınır kapılarının işleyişi sınır kapıları rehberinde.
Trafik kuralları ve cezalar
Yunanistan’da yerleşim içi hız sınırı genel olarak saatte 50 kilometre, şehirlerarası yollarda 90, otoyollarda 130 kilometre. Alkol sınırı Türkiye’dekinden daha düşük: sürücüler için 0,5 promil, yeni ehliyet sahipleri ve motosiklet sürücüleri için 0,2 promil uygulanıyor. Emniyet kemeri ön ve arka koltukta zorunlu, telefon ancak eller serbest düzenekle kullanılabiliyor.
Cezalar yol kenarında tahsil edilmiyor; tutanak düzenleniyor, ödeme banka ya da vergi dairesi kanalıyla yapılıyor. Kiralık araçta ceza kiralama şirketine ulaşıyor ve şirket bedeli müşteriye yansıtıyor, çoğu sözleşmede bunun üzerine işlem ücreti ekleniyor.
Sürücü kursu ve maliyet
Sınav sürecinden geçmesi gereken sürücü için dosya, kurs kaydıyla başlıyor. Maliyet üç kalemde toplanıyor: kurs ve direksiyon dersi ücreti, sağlık raporu için iki hekim muayenesi ve devlet harçları. Toplam tutar bölgeye ve alınan ders sayısına göre değişiyor; büyük şehirlerde ders ücreti daha yüksek, ancak sınav randevusu daha sık açılıyor.
Süreci kısaltan iki pratik nokta var. Birincisi, teorik sınav için hazırlanırken soru bankasının Yunanca terimlerine erken alışmak. İkincisi, direksiyon sınavına aynı bölgede girmek; sınav güzergâhlarını tanıyan kursla çalışmak, tekrar sınav ihtimalini düşürüyor.
Sık sorulan sorular
Yasal zorunluluk her durumda doğmuyor, ancak kiralama firmalarının çoğu istiyor. Belgeyi almak Türkiye’de kısa süren ve düşük maliyetli bir işlem olduğu için, araç kiralayacaklar için pratik çözüm yanında bulundurmak.
Normal ikametin Yunanistan’a geçmesiyle birlikte üçüncü ülke ehliyetiyle sürekli araç kullanmak mümkün olmuyor. Yunan ehliyeti için sınav süreci başlatılmalı.
Yunanistan sadeleştirilmiş dönüştürmeyi karşılıklılık esasına dayanan sınırlı bir ülke listesiyle uyguluyor ve Türkiye bu listede bulunmuyor. Kural kişiye değil, ülkeler arası düzenlemeye bağlı.
Teorik sınav Yunanca esas alınarak yapılıyor. Bazı merkezlerde İngilizce seçeneği bulunuyor; Türkçe sınav uygulaması bulunmuyor.
Tatil için gidiyorsanız ehliyetiniz ve uluslararası sürücü belgesi yeterli. Yerleşme planı yapıyorsanız ehliyet dönüştürme meselesini taşınma takviminin başına koyun, sonuna değil.
Sınavla alınan yeni belge, mevcut Türk ehliyetinin iptalini gerektirmiyor; dönüştürme yoluyla verilen belgelerde ise eski ehliyet ilgili idareye teslim ediliyor. Türkiye’de araç kullanmayı sürdürecek olanların bu ayrımı başvuru sırasında sorması gerekiyor.
Başvurular bölge yönetimlerinin ulaştırma müdürlüklerinde işleniyor. Randevu ve harç ödemesi elektronik kanaldan yapılabiliyor, belgelerin aslı ise randevu gününde teslim ediliyor. İkamet edilen bölgenin müdürlüğü yetkili olduğu için, taşınma durumunda dosya yeni bölgeye aktarılıyor.
